Veçoritë e ushqimit dhe ilaçet Pjesa 1

 Nëse aroma e ilaçit është e ngrohtë, atëherë ajo është shenjë se edhe vetë ilaçi është i ngrohtë. Nëse nuk ka aromë, ajo është shenjë se është i ftohtë. Nëse aroma është mes së ngrohtës dhe të ftohtës, atëherë i tillë është edhe ilaçi. Ilaçi me shije të ëmbël është i ngrohtë, kurse me shije të njelmtë është i ftohtë. Ilaçi i cili ka shije të yndyrshme paraqet mesin.

Ilaçet e thjeshta
Ja se si Buhariu e ka ndarë këtë kapitull në librin e tij Kitab et-Tibb:
Ato ilaçe që nuk kanë efekte të qarta në trup janë në shkallën e parë. Në të dytën janë ato që kanë ndonjë efekt në trup, me kusht që ai efekt të mos jetë i dëmshëm. Nëse kanë efekt negativ, por nuk është vdekjeprurës, atëherë gjenden në shkallën e tretë, e nëse e kalojnë këtë shkallë ato janë kualifikuar si helmuese.


Efekti dhe fuqia e ilaçit dihet (shifet) me anë të matjes, si dhe nga përvoja.
Përbërja e ilaçit mund të jetë artificiale siç është rasti me kundërhelmet, ose natyrore siç është qumështi i cili përbëhet nga djathi, uji dhe ajka.
Nëse aroma e ilaçit është e ngrohtë, atëherë ajo është shenjë se edhe vetë ilaçi është i ngrohtë. Nëse nuk ka aromë, ajo është shenjë se është i ftohtë.

Nëse aroma është mes së ngrohtës dhe të ftohtës, atëherë i tillë është edhe ilaçi. Ilaçi me shije të ëmbël është i ngrohtë, kurse me shije të njelmtë është i ftohtë. Ilaçi i cili ka shije të yndyrshme paraqet mesin.


All-llahu, subhanehu ve teala, thotë:
“Edhe token se si e kemi shtrirë, e në të kemi vendosur kodra përforcuese dhe kemi bërë që në të të mbijnë gjithfarë bimësh të bukura.” (Kaf: 7)

Kur thuhet `gjithfarë bimësh` mendohet se mund të përdoren për qëllime të ndryshme. Fjala `bukura` mendohet për ngjyra të bukura.
Hasani transmeton hadithin nga Katadeja se kur Sulejmani, sal-lallahu alejhi ve selem, mbori ndërtimin e pallatit, hyri në të që falet, e para tij papritmas u paraqit një kaçubë. Kur e mbaroi namazin, kaçuba e pyti: “Kush je ti?” Kaçuba iu përgjigj: “Unë jam filan kaçuba dhe jam ilaç për atë dhe atë sëmundje, e ajo sëmundje vjen nga kjo dhe kjo”, Atëherë Sulejmani urdhëroi që të pritet ajo kaçubë. Kur e bënë këtë, prap u paraqit ajo kaçubë. Dhe kështu përsëritej nga dita në ditë, derisa Sulejmani, sal-lallahu alejhi ve sel-lem, nuk mësoi çdo gjë për ato dhe shkroi libër për to dhe vetitë e tyre shëruese.


Ibn Abbasi transmeton hadithin e njohur ku qëndron se Sulejmani, sal-lallahu alejhi ve selem, ka mësuar çdo gjë për bimët që janë rritur para tij. Njërën e pyeste: “Kush je ti”. tjetrën: “Cilat janë vetitë e tua shëruese?”
Në këtë mënyrë ka qenë shumë lehtë të mblidhen pjesët e bimëve, të cilat rriteshin prapë nëse preheshin. Dhe nëse ndonjëra nga bimët përmbante ndonjë ilaç, ai këtë e regjistronte. Ky transmetim është marrë nga Ebu Nu`ajmi.

ALOJA (Subejr)
Nëse e përziejmë alojën me ilaçet tjera, ajo i anulon efektet eventuale negative të tyre. Po ashtu përdoret për shërimin e kapakëve të ënjtur të syve, mëlçisë, verdhëzës, dhe sëmundjeve të barkut.
Othman ibn Affani, radijall-llahu anhu, transmeton hadithin ku qëndron se një njeri i është ankuar Pejgamberit, sal-lallahu alejhi ve sel-lem, për dhëmbje të syve gjatë haxhit, e Pejgamberi sal-lallahu alejhi ve sel-lem, i ka thënë që t`i mbulojë me alojë.
Transmeton Trimidhiu


AMBERI (El-Emir baris)
Amberi është i thatë dhe i ftohtë. E përmirson disponimin, e shuan etjen dhe e forcon mëlçinë. Lëngu i amberit e forcon ngjyrën dhe përdoret në infuzione dhe hapa (pilula), ose si shurup i thjeshtë. Shurupi i ambrës e ndalon gjakderdhjen, por nuk e trashë përbërjen e tij dhe kjo është veti secrete (tajitëse) e tij.


ANTIMONI (Usmud)
Është i ftohtë dhe i thatë. Antimoni i forcon fijet optike dhe i mbron sytë.
Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ve sel-lem, ka thënë: “Ilaçi më i mire për sytë është antimoni. E foron të pamurit dhe i ngutë qerpikët.” Transmeton Tirmidhiu dhe Ebu Davudi.
Ebu Davudi po ashtu transmeton këtë hadith: Ilaçi më i mirë është antimoni. Ai mbron syrin e shëndoshë po jo edhe të sëmurin.”
Tirmidhiu po ashtu transmeton hadithin ku qëndron se Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ve selem, kishte një enë të posaçme ku e mbante antimonin. Çdo natë nga tri herë e vinte në sy melhemin e bërë nga antimony. Hadith të ngjashëm e transmeton edhe Enesi. Gjëja më e mire që ftiohet nga ai është moshusi. Abdul latifi ka thënë: “Antimoni e ngutë rritjen e qerpikëve, i zbukuron, prandaj zemra tona e duan.”

ARGJILI (Tin)
Ka dy lloj argjili: argjil i bardhë dhe i kuq jemenas. Që të dyja përdoren për ndaljen e gjakderdhjes.
Allahu, subhanehu ve teala, thotë: “Ne e krijuam njeriun prej një ajke (lëngu), e një balte”. (El-Mu`minun: 12)


AROMA (Tib)
Pjgamberi sal-lallahu alejhi ve selem ka thënë: “Ka tri gjëra në këtë botë që unë i dua: gratë, aromat, kurse qetësimi i syrit tim është në namaz.”


ARRA (Xhevz) 
Arra është e ngrohtë dhe e thatë. Shkakton kokëdhembje. Tretet rëndë dhe është e keqe për barkun. Arrat e freskëta janë më të mira sesa të thatat, Arrat e përziera me mjalt janë të mira kundër dhembjeve në fyt.
Ibn Sina ka thënë: “Ngrënia e arrive, fikut dhe ryzës (Ruta graveolens) është ilaç për çdo sëmundje.”
Transmetohet se El-Mehdiu ka thënë: “Kam hyrë në shtëpinë e El-Mensurit dhe e kam parë duke ngrënë djath dhe arra, atëherë e pyeta: “Ç`është kjo?” Ai u përgjigji: Babi im më ka treguar për dike që e ka parë Pejgamberin, sal-lallahu alejhi ve selem, duke ngënë djath dhe arra, atëherë e ka pyetur diç në lidhje me këtë, e ai ka thënë: “Djathi është sëmundje, kurse arrat janë ilaç. Nëse i bashkoni atëherë keni ilaç”. Ky hadith është regjistruar në veprën El-Vesila.


ARGJENDI (Fidda) 
Ngrënia e argjendit (nën mbikqyrjen mjekësore) e forcon zemrën. Perdorimi i enëve të bëra nga argjendi është haram. Argjendi është i mire kundër rrahjeve shqëtësuese të zemrës.


ARI (Dheheb)
Ari ka balancim të njejtë. Ai posedon ngrohtësi të butë. Përdoret në ilaçet që i zbusin fryerjet. Ari, poashtu e forcon zemrën. Kur përdoret në mjetet për djegien e plagëve nuk shkakton mëshikëza dhe shërimi është i shpejtë Pejgamberi sal-lallahu alejhi ve selem, ka ndaluar përdorimin e enëve të arit dhe argjendit, por përdorimi i tyre në mjekësi është i lejuar.

ARRË KOKOSI (Xhevzetul hind – Cocos nucifera)
Arra e kokosit forcon potencën dhe liron nga dhembjet në shpinë. Arra e kokosit është e ngrohtë dhe e lagët.


BADEMI (Levz – Prunus amygdalis)
Bademi i ëmbël e shëron kollin. Bademi i idhët i shkatërron gurthët
Transmetohet se Pejgamberi sal-lallahu alejhi ve selem, i kanë ofruar ushqim nga elbi dhe bademi, e ai e ka refuzuar duke thënë: “Ku është ushqim i tiranëve dhe atyre që do të vine pas meje.”

BANANET (Mevz)
Bananet janë të ngrohta dhe lagura dhe gjenden në shkallën e pare. Vlera e tyre ushqyese është e vogël. Njerëzit me temperament të ftohtë i hanë me mjaltë.


BIBERI (Filfil) 
Biberi shkakton nxehtësi dhe i pakëson gazërat. Biberi është i ngrohtë dhe i thatë.


BORAKSI (Bevrek)
Boraksi është i thatë dhe i ngrohtë. E dobëson konstitucionin dhe përdoret në disa klizma, si dhe në shurupin e qimonit.


BORZILOKU I ËMBEL (REJHAN)
Borziloku është i ngrohtë. Aroma e tij e forcon zemrën. Uji i stërpikur me borzilok është gjumëndjellës. Buhariu transmeton hadithin që vijon: “Nëse ndokush ju ofron borzilok, mos e refuzoni, sepse përdorimi  i tij është i thjeshtë, kurse ka erë të këndshme.”


BUKA (Hubz)
Allahu , subhanehu ve teala, thotë: “… prandaj dërgojeni njërin prej jush me këtë argjend (monedhë argjendi) në qytet, e të zgjedhë ushqim më të mirë, e t`ua sjellë atë juve dhe le të ketë shumë kujdes…” (El-Kehf: 19)
Mjekët thonë se buka më e mire është ajo që piqet në furrë të rumbullakët të bërë prej tullav dhe qerpiqëve. Kjo bukë është e thatë dhe e ngrohtë. Bukën nuk duhet ngrënë derisa të ftohet, sepse nxehtësia e bukës së posapjekur shkakton ejte të madhe. Është më mire të hahet atë ditë që vshtë gatuar, sepse nëse është shumë e ftohtë, atëherë e vështirëson tretjen, e mund të shkaktojë edhe probleme me jashtëqitje.
Në vend të dytë është buka e pjekur në furrë të rafshët, llojet tjerra të bukës nuk janë të mira.
Sa më shumë të ketë krunde në miell, buka është më ushqyese, por tretja është më e rëndë. Buka e butë është më ushqyese dhe më lehtë tretet sesa buka e forte. Dromcat e vogla të bukës shkaktojnë gazëra dhe e vështirësojnë tretjen. Buka e gatuar me qumësht është shumë ushqyese, por edhe ajo e vështirëson tretjen dhe rëndë qarkullon nëpër zorrë. Buka e elbit ndikon në mënyrë relaksuese në organizëm, por shkakton gazëra. Buka me qiqra (Cicer arietinum) rëndë tretet dhe i duhet shumë kripë. Aisheja, radijall-llahu anhu, transmeton hadithin: “Çmojeni bukën, sepse Allahu qielln dhe token e ka bërë shërbëtor të saj.”

BIRRA (Fakka)
Birra është e keqe për barkun dhe nervat. Birra poashtu shkakton gazëra.




 



 

Hits: 1917
Comments (2)Add Comment
...
written by tini , June 06, 2010
selam alejkum a mundet dikush te me tregoj se kam degjuar se eshte nje perzirje e disa barerave nga suneti per hemoroide se po ka problem nje vlla
...
written by leutrim, June 11, 2010
selam alejkum kam problem nje problem kam leshim te gazrave shpesh keshtuqe nuk e di se qfar te bej a eshte kjo normale apo jo ju lutem ndihmomeni ju pershendes

Write comment
bolditalicizeunderlinestrikeurlimagequote SmileWinkLaughGrinAngrySadShockedCoolTongueKissCry
smaller | bigger

busy